Zawieszenie władzy rodzicielskiej może nastąpić wtedy, gdy rodzic przez określony czas nie jest w stanie wykonywać swoich obowiązków i uprawnień wobec dziecka. Najważniejsze znaczenie ma charakter przeszkody – powinna być ona czasowa, a więc taka, która może w przyszłości ustąpić. W języku potocznym często używa się określenia zawieszone prawa rodzicielskie. W praktyce chodzi o czasowe wstrzymanie możliwości wykonywania władzy rodzicielskiej. Nie oznacza to definitywnego pozbawienia rodzica jego roli w życiu dziecka. Zawieszenie ma z założenia charakter przejściowy i jest związane z konkretną sytuacją rodzinną.

Kiedy mogą zostać zawieszone prawa rodzicielskie?

Podstawą zawieszenia jest wystąpienie przemijającej przeszkody, która uniemożliwia rodzicowi prawidłowe wykonywanie władzy rodzicielskiej. Nie każda trudna sytuacja życiowa oznacza jednak automatycznie, że sąd zdecyduje o zawieszeniu.

Znaczenie ma przede wszystkim to, czy przeszkoda rzeczywiście uniemożliwia rodzicowi zajmowanie się sprawami dziecka, podejmowanie ważnych decyzji oraz wykonywanie obowiązków związanych z jego wychowaniem i opieką.

Sąd bierze pod uwagę całokształt sytuacji rodzinnej. Istotne może być również to, czy drugi rodzic jest w stanie samodzielnie i prawidłowo zajmować się dzieckiem oraz podejmować dotyczące go decyzje.

Co oznacza przemijająca przeszkoda?

Przemijająca przeszkoda to okoliczność, która przez pewien czas uniemożliwia rodzicowi wykonywanie władzy rodzicielskiej, ale istnieją podstawy, aby zakładać, że w przyszłości sytuacja może się zmienić.

Może chodzić na przykład o długotrwały pobyt w szpitalu, czasową niezdolność do zajmowania się sprawami dziecka, pobyt w zakładzie karnym czy dłuższą nieobecność, która w praktyce uniemożliwia wykonywanie obowiązków rodzicielskich.

Każda sytuacja jest jednak oceniana indywidualnie. Sam fakt pobytu za granicą, choroby czy czasowej nieobecności nie przesądza jeszcze o zawieszeniu władzy rodzicielskiej.

Jeżeli rodzic mimo trudnej sytuacji pozostaje w kontakcie z dzieckiem, uczestniczy w podejmowaniu ważnych decyzji i ma rzeczywisty wpływ na jego sprawy, zawieszenie może nie być konieczne.

Od czego zależy decyzja o zawieszeniu praw rodzicielskich?

To, czy zostaną orzeczone zawieszone prawa rodzicielskie, zależy przede wszystkim od rzeczywistych okoliczności dotyczących rodzica i dziecka.

Sąd ocenia, jakiego rodzaju przeszkoda wystąpiła, jak długo może potrwać oraz czy rzeczywiście uniemożliwia wykonywanie władzy rodzicielskiej. Istotne jest również to, czy istnieje realna możliwość, że rodzic w przyszłości ponownie będzie mógł wykonywać swoje obowiązki.

Duże znaczenie ma także sytuacja dziecka. Jego sprawy powinny być prowadzone w sposób stabilny i uporządkowany. Dotyczy to między innymi decyzji związanych z leczeniem, edukacją, miejscem pobytu oraz innymi istotnymi kwestiami życia codziennego.

Sąd może również brać pod uwagę sytuację drugiego rodzica. Jeżeli może on samodzielnie zapewnić dziecku właściwą opiekę i podejmować wszystkie niezbędne decyzje, okoliczność ta może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia.